Category Archives: Publications

Presentatie ‘Krijgstoneel van Europa’ in Breda

Een symposium, muziek, een mini-expo én een nieuw boek: Krijgstoneel van Europa is feestelijk gepresenteerd!

Op dinsdag 1 juli was het moment daar: ik overhandigde het eerste exemplaar van Krijgstoneel van Europa. Tijdgenoten over het Beleg van Breda 1624-1625 aan de burgemeester van Breda, Paul Depla. Het was de culminatie van een project waar ik met veel plezier aan heb gewerkt en waar ik met evenveel voldoening op terugkijk.

In een volle zaal in het Stedelijk Museum Breda stonden we stil bij 400 jaar Beleg van Breda.

Lars Tupker, Jan van Oudheusden en Marjolein ’t Hart gaven boeiende lezingen over het beleg en de Tachtigjarige Oorlog, het ensemble ‘Twee violen en een bas’ (en een extra harp!) speelde prachtige 17-eeuwse muziek en ik vertelde over de totstandkoming van mijn boek, de keuzes die ik moest maken en de uitdagingen waar ik mee te maken kreeg tijdens het schrijfproces. Na de plechtige overhandiging van het eerste exemplaar sloten we de bijeenkomst goedgeluimd af door met de hele zaal een geuzenlied te zingen over het Beleg van Breda, dat de spot drijft met de Habsburgse vijand. Met pakweg 100 stemmen lukte het aardig om de sfeer van 400 jaar geleden te doen herleven!


Tijdens de borrel na afloop kon het publiek een kijkje nemen bij de mini-expo over het Beleg van Breda en nogmaals genieten van ‘Twee violen en een bas’ (en harp dus), dat zorgde voor schitterende achtergrondmuziek. Ondertussen deed ik een interessante nieuwe ervaring op: boeken signeren.

Veel dank aan de sprekers, de muzikanten, dagvoorzitters Wouter Loeff en Monique Rakhorst, en de overige organisatie van het Stedelijk Museum Breda, Erfgoed Brabant en de Zuiderwaterlinie, met wie ik deze dag heb gerealiseerd. Ik ben trots op onze samenwerking! Dank bovendien aan allen die deze dag met hun aanwezigheid en stemgeluid hebben vereerd 😉

Krijgstoneel van Europa. Tijdgenoten over het Beleg van Breda 1624-1625, vormgegeven door YURR Studio en uitgegeven door WBOOKS, is dankzij subsidie van De Mastboom-Brosens Stichting te koop voor slechts €24,95. Volg deze link om meer over het boek te lezen en het aan te schaffen.

NIEUW BOEK: ‘Krijgstoneel van Europa’

“Een boek dat laat zien hoe belangrijk het is om de geschiedenis van de Tachtigjarige Oorlog vanuit verschillende perspectieven te beschrijven. Dat maakt het tot een geslaagde ‘inclusieve geschiedenis’!”

Prof. dr. Marjolein ‘t Hart


Ruim een jaar geleden kreeg ik een idee: een boek voor een breed publiek, ter gelegenheid van het 400-jarig jubileum van het Beleg van Breda van 1624-1625. Na een uitputtingsslag van 9 maanden kwam de stad toen weer in handen van de Spaanse Habsburgers. Dit sleutelmoment uit de Tachtigjarige Oorlog wilde ik uitdiepen aan de hand van originele teksten uit diverse streken en landen, die verschillende vensters openen op de strijd. Een meerstemmig verhaal dus, met aandacht voor zowel de lokale als de internationale weerslag van het beleg.

Het resultaat is Krijgstoneel van Europa. Tijdgenoten over het Beleg van Breda 1624-1625. Daarin breng ik 15 teksten samen: van brieven tot gedichten en van een medische verhandeling tot een toneelstuk. Ik ver- en hertaalde ze uit het Duits, Engels, Frans, Italiaans, Latijn, Nederlands, Pools en Spaans. Vooral het vertalen van de dichterlijke teksten, met behoud van metrum en rijm, was erg uitdagend en leuk om te doen!


Samen belichten de bronnen belangrijke facetten van het beleg, zoals het leven in de stad, pogingen tot ontzet, nieuwsverspreiding over de strijd, de rol van eer en wederzijdse spot, en de gevolgen voor het Brabantse platteland. Deze en andere onderwerpen behandel ik dan ook in de 15 hoofdstukken die ik schreef ter begeleiding van de bronteksten. In de epiloog bespreek ik bovendien hoe Nederlandse schrijvers bij de herovering van Breda in 1637 teruggrepen op het beleg daarvóór. Verrijkt met tientallen kleurenillustraties biedt het boek een gevarieerd beeld van het Beleg van Breda, de Tachtigjarige Oorlog en het Europa van de 17e eeuw.


Krijgstoneel van Europa
is vanaf 1 juli verkrijgbaar. Op deze pagina kun je een inkijkexemplaar bewonderen en het boek aanschaffen. Dankzij subsidie van De Mastboom-Brosens Stichting kost het boek (184 pagina’s, hardcover) slechts €24,95.

Samen met het Stedelijk Museum Breda organiseerde ik de tijdelijke, bijpassende tentoonstelling 400 Jaar Overgave van Breda. Op Brabants Erfgoed staat bovendien een voorpublicatie: het verslag van de Litouwse koninklijk secretaris Stefan Pac, die de Poolse kroonprins Władysław Waza vergezelde tijdens diens bezoek aan het beleg.

Het boek is mede mogelijk gemaakt door verschillende individuen en instanties. Daarbij doel ik met name op een drietal partners dat enthousiast was over mijn idee en de uitvoering mogelijk maakte: Stedelijk Museum Breda regelde financiële ondersteuning, WBOOKS tekende voor de uitgave en YURR studio verzorgde de vormgeving. Ik dank hen allen hartelijk voor de prettige samenwerking.

Boekenserie ‘Nederlands in het klein’ presenteert ‘Dijt onze woordenschat alsmaar uit?’

Hoe komen woorden in een woordenboek (of niet)? Hoeveel woorden passen er in ons hoofd? En wat is een “woord” eigenlijk?

Antwoorden op deze en andere prikkelende vragen zijn te vinden in het nieuwe boek van Nicoline van der Sijs, Dijt onze woordenschat alsmaar uit? Over opbouw en geschiedenis van de Nederlandse woordenschat, dat tegelijk het eerste deeltje is in de nieuwe Open Access reeks ‘Nederlands in het klein’. De reeks is een initiatief van de afdeling Nederlandse Taal en Cultuur van Radboud University, en wordt uitgegeven door Radboud University Press.

Op 23 juni presenteerden we Nicolines boek op feestelijke wijze bij Boekhandel Roelants in Nijmegen. Stadstaalkundige en polyglot Luis Miguel Rojas-Berscia nam ons mee in de talige sporen van het Nederlandse koloniale verleden, cabaretier Katinka Polderman vermaakte ons met een gang langs haar talige beslisbomen en docent en onderzoeker Saranne Schümers besprak de potentie van Nicolines boek voor gebruik op school. Tot slot overhandigde Nicoline het symbolische eerste exemplaar aan Saranne.

Met Dijt onze woordenschat alsmaar uit? heeft de reeks ‘Nederlands in het klein’ een vliegende start. Het idee van de reeks is als volgt: in elk deel zal een expert uit de taalkunde, letterkunde of taalbeheersing op toegankelijke manier nieuw onderzoek uit de neerlandistiek ontsluiten. De boekjes zijn geen overzichtswerken, maar duiken de diepte in en belichten een pakkend onderwerp vanuit verschillende hoeken, om daarmee de rijkdom van het vakgebied te tonen. Bovendien werken we samen met WODN – Werkgroep Onderzoek en Didactiek Nederlands die bijpassend lesmateriaal maakt dat gratis online toegankelijk is. Zo komt het onderzoek ook de klas in!

“We”, dat zijn de oprichters en redactieleden van ‘Nederlands in het klein’: Marc van Oostendorp, Linda Ackermans, Steven Delarue, Anne-Sophie Ghyselen, Aukje van Hout, Wyke Stommel en ikzelf als hoofdredacteur. Bovendien was Marten van der Meulen nauw bij de oprichting betrokken.

Dijt onze woordenschat alsmaar uit? is hier gratis te downloaden (en kan ook via Print on demand worden aangekocht). Voor het bijbehorende lesmateriaal, zie deze pagina.

Wil je zelf een kort, toegankelijk boekje schrijven over een aspect van de Nederlandse taalkunde, letterkunde of taalbeheersing? Stuur me dan een berichtje!

Nieuwe publicatie in ‘De Tachtigjarige Oorlog in Europese Ogen’

Op 12 juni vierden we bij Uitgeverij Boom in Amsterdam de publicatie van De Tachtigjarige Oorlog in Europese Ogen: De internationale geschiedenis van een nationaal verhaal, een rijke en vernieuwende bundel die beschrijft hoe de strijd beleefd werd buiten de Lage Landen, van Portugal tot Bohemen en van Schotland tot het Osmaanse Rijk. Centraal staan drie B’s: berichtgeving, beeldvorming en directe betrokkenheid. Zoals de aankondiging stelt: “Het is de Nederlandse geschiedenis binnenstebuiten gekeerd.”

Heel veel dank en felicitaties aan Raymond Fagel en Yolanda Rodríguez Pérez, de geweldige redacteurs, die het eerste exemplaar presenteerden aan niemand minder dan Anton van der Lem.

Het was bovendien een groot genoegen om iets te mogen vertellen over mijn bijdrage, die gaat over de Poolse betrokkenheid op schrift en in de strijd. Van nieuwsmedia die de Nederlanders roemen tot gedichten die hen zwartmaken, en van protestanten én katholieken die Maurits van Oranje ophemelen tot een officier die carrière maakt bij de WIC.

Nieuwsgierig? Een deel van mijn hoofdstuk is gepubliceerd op Historiek.

Het boek is te bestellen via de uitgever.

PhD Thesis Defended!

On 24 October, I successfully defended my PhD thesis entitled Heretical Heroes and Savage Saviours. The Dutch and Poles in each other’s imaginations during the long seventeenth century. I thoroughly enjoyed the ceremony and subsequent celebrations: a reception, dinner and party with family and friends! My thanks go out to all those who made the day’s festivities possible, especially my supervisors prof. dr. Lotte Jensen and prof. dr. Johan Oosterman, the members of the manuscript committee, and my paranymphs dr. Lieke Verheijen-van Wijk and dr. Alan Moss.

My PhD thesis can be downloaded for free here. Interested in a summary? This video shows a recording of the brief presentation I gave at the start of the defence ceremony (in Dutch).

Dutch and English Introductions to my PhD Thesis

Radboud University has published a text on my PhD thesis, which offers an introduction to my research and discusses some of my main conclusions. It forms the result of a conversation I had with Wies Bakker, who works at the university’s Marketing and Communications department. An English translation was published here by Radboud Recharge.

The Dutch version was subsequently republished here by the website Historiek.nl.

 

1654: A Polish Poet Mourns a Dutch Disaster (NL Embassy in PL)

On 12 October 1654, the Delft Thunderclap took place. At approximately 10:30 a.m., a quarter of the town was wiped away by an explosion in the gunpowder magazine of Holland, which was located in or near a former monastery. The cause of the explosion has never been established, but the story goes that a clerk entered the magazine carrying a burning lantern, sparks of which may have set fire to the highly flammable stash of gunpowder inside. The disaster elicited numerous responses by authors and artists from the Northern and Southern Netherlands, but it also inspired a reaction from Poland: in Gdańsk, the local historian, doctor, and teacher Joachim Pastorius showed solidarity with the Dutch victims by writing a mournful Latin poem, which he published in 1657. Pastorius had many Dutch contacts and likely based his verses on Dutch sources, specifically a famous poem by Joost van den Vondel. He probably sent it to his Dutch friends as a sign of compassion. Pastorius’s composition thus forms a fine example of the literary relations between Poland and the Dutch Republic. Moreover, the disastrous Delft Thunderclap provided him with the opportunity to shape an emotional community which bridged the two countries.

Egbert van der Poel, ‘The Delft Thunderclap’, 1654.

For a detailed analysis of Pastorius’s engagement with the disaster, see my Open Access chapter ‘Early Modern Community Formation Across Northern Europe. How and Why a Poet in Poland Engaged with the Delft Thunderclap of 1654’, in: H. van Asperen and L. Jensen (eds.), Dealing with Disasters from Early Modern to Modern Times. Cultural Responses to Catastrophes (Amsterdam: Amsterdam University Press 2023) 61-81.

*I originally wrote (a different version of) this post for the social media outlets of the Dutch Embassy in Poland. This was post no. 47.

PhD Thesis Finished!

This is it: Heretical Heroes and Savage Saviours. The Dutch and Poles in each other’s imaginations during the long seventeenth century, the final version of my PhD thesis! Almost 600 pages and over 150 illustrations which together tell a story about how the Dutch and Poles imagined each other during the long seventeenth century, and how we can explain these representations. From the United Provinces as a natural and cultural marvel and school of warfare to the Dutch population as Calvinist, freedom-loving peasants, and from Poland as a grain-rich trading partner and champion of Christendom to the Poles themselves as northern savages and inhabitants of Europe’s Orient. The book will be available in Open Access after my defence on 24 October!

 

Scroll down for an impression of the book’s contents:

History in Service of Diplomacy: Foreign Affairs Minister References my Research


Historical Droste effect: I found out that the Dutch Minister of Foreign Affairs Wopke Hoekstra referenced a paper of mine – on poetry as a diplomatic tool in 17th-century Dutch-Polish relations – in a speech he gave at a modern Dutch-Polish diplomatic event, last April:

Hoekstra placed himself in that same 17th-century tradition by quoting the famed Dutch poet Joost van den Vondel, who praised Gdańsk in 1635 to boost the grain trade. Almost 400 years later, Vondel’s poem thus once again served to bolster Dutch-Polish relations. Also, Vondel’s definition of Gdańsk as “queen of the northern region” is a translation of a Latin verse about Gdańsk by the Polish poet Sarbiewski/Sarbievius, published in 1634. In other words: Hoekstra quoted Vondel quoting Sarbiewski. This is some serious intertextuality! Moreover, my own paper on early modern diplomacy has become part of the modern diplomatic process. And so have I: the fact that I’m a “Dutch historian” is especially relevant in this context (Hoekstra missed the opportunity to say that I’m also Polish, however).

In conclusion, the speech shows how the study of history and literature can be used to pursue political and economic interests via international diplomacy. “Valorisation” of humanities research doesn’t get much more explicit than this.

My paper was published here, in Legatio: The Journal for Renaissance and Early Modern Diplomatic Studies in 2019.

Hoekstra’s speech can be found here.

Opinie in de Volkskrant: Solidariteit met Oekraïne vereist ook meer waardering voor Oost-Europa

Herwaardeer Oost-Europa en reken af met de stereotype negatieve, neerbuigende beeldvorming, want die speelt Poetin in de kaart, stel ik in een opiniestuk in de Volkskrant. Ik ga in op de geschiedenis en invloed van die beeldvorming, en waarom die moet veranderen: “Oekraïne en de andere landen in het oosten van het continent vormen geen koloniale ruimte, speelbal of buffer, maar zijn volwaardige, autonome staten met rijke geschiedenissen en eigen culturen. Deze nieuwe beeldvorming is cruciaal voor de westerse solidariteit met Oekraïne op de lange termijn en de democratische toekomst van heel Europa.”

Wie er online niet bij kan, leze de papieren versie: