All posts by Paul Hulsenboom

30 Years Later: Time to Tear Down the Mental Wall between East and West


Today marks the 30th anniversary of the fall of the Berlin Wall. For the aptly named website Over de Muur (‘Over/Concerning the Wall’), I wrote a piece on the wall that still divides Europe today: the mental wall between East and West. I argue that ‘Eastern’ and ‘Western Europe’ are merely concepts or frames, which do not reflect a geographic reality. Rather, they serve as catch-alls of various images and stereotypes, which hardly do justice to the complex relations between East and West, or to the differences within East and West themselves.

In addition, I explain how the divide is kept alive by western historians, for whom ‘European history’ often means ‘Western European history’. Countries like Hungary, Poland and Ukraine are regularly overlooked by western scholarship, partly because historians seldom know the languages required. Instead, they often make use of publications written in for example English or German, which tend to neglect the East and/or give an unflattering view of Eastern European history.

I state that historians can overcome these difficulties by being aware of the fact that ‘Eastern’ and ‘Western Europe’ are frames, which are furthermore anachronistic when discussing the period before the Enlightenment, as that is when these concepts first came into use. In addition, scholars can visit eastern conferences, or invite speakers from Eastern Europe. But most importantly, they can try to incorporate the lands east of Germany into their research and their classes. This will help to gain a better understanding of Europe’s history as a whole, and thus to tear down the mental wall dividing the continent.

Scholarly Identity on the Grand Tour: Paper Presentation in Utrecht

Statue of Erasmus in Rotterdam, 1694.

On 7 November, Alan Moss and I gave a paper presentation in Utrecht, at an international conference entitled Memory and Identity in the Learned World: Community Formation in the Early Modern World of Science and Learning. The conference was organised by the members of the ERC-funded SKILLNET project. Our paper was entitled The Graves of Learned Men: Scholarly Identity on the Grand Tour, and discussed the ways in which seventeenth-century Dutch and Polish travellers gave expression to a scholarly identity by reflecting on so-called lieux de savoir, places of knowledge. While journeying through Europe, travellers would often visit such places and describe them in their travelogues. Popular destinations were the universities at Oxford, Leiden and Leuven, and so were the graves, birth places and statues of learned men like Erasmus, Lipsius, Grotius or the Scaligers. Some of these scholars also left behind ‘relics’, like a pen, a last will or even a skull. Alan and I gave various examples of Poles and Dutchmen describing such lieux de savoir, including the Dutch poet Caspar van Kinschot (1622-1649), who wrote several Latin compositions when visiting the house of the Scaligers in Agen.

Moving Humanities Conference at Radboud University: Finding Meaning

On 24 October, humanities scholars gathered at Radboud University for the biennial Moving Humanities conference. PhD candidates and Research Master students from various humanities disciplines gave presentations on a topic important to all: finding meaning, be it in a specific source, sound or word, a historical development, or humanities research for society itself. Keynote speeches were given by prof. dr. Leonie Cornips, who spoke about the language of cows, and by prof. dr. Bas Haring, who shared his thoughts on how humanities research and the natural sciences can fruitfully engage with each other. The conference was funded by the Radboud Graduate School for the Humanities and was organised by Merijn Beeksma, Marc Colsen, Marieke van Egeraat, Aurélia Nana Gassa Gonga, Tara Struik and myself.

Manipulating history: How right-wing rhetoric misuses the Battle of Vienna (1683)

Romeyn de Hooghe, Sobieski conquers the Turkish standard, 1683

On 12 September 1683, the Polish king Jan III Sobieski led a Christian coalition army to a glorious victory at the Battle of Vienna, defeating the Turkish troops which had laid siege to the city. In recent years, this event has started to play a significant role in right-wing, islamophobic rhetoric. In a piece I wrote for Over de Muur, I disclose how far-right terrorists such as Anders Breivik, as well as Dutch right-wing politicians such as Geert Wilders and Frits Bolkestein, appropriate the Battle of Vienna in their speeches and manifestos. I argue that this appropriation manipulates history, as it falsely implies that Europe in 1683 was on the brink of ‘islamification’. Moreover, I explain that this kind of rhetoric stems directly from the ideas expressed by Samuel Huntington, who in the 1990s launched the notion of the so-called ‘clash of civilizations’, and how it strengthens a dangerous islamophobic worldview, in which there appears to be an ongoing struggle between Christendom and Islam, which are presented as irreconcilable forces of Good and Evil.

Paper op Historicidagen: Een Ander Europa

Tijdens de Historicidagen, die dit jaar van 22 t/m 24 augustus werden georganiseerd in Groningen, heb ik een paper gepresenteerd met als titel Een Ander Europa: De scheiding tussen Oost en West voorbij. Het thema van het congres was ‘inclusieve geschiedenis’. In mijn presentatie legde ik daarom uit waar de mentale scheiding tussen West- en Oost-Europa vandaan komt, hoe die ook nu nog wordt bestendigd en wat wij daar als historici aan kunnen doen, om zodoende tot een meer inclusieve geschiedenis van heel Europa te komen. Eén van de manieren: heb het in publicaties over de tijd vóór de Verlichting niet over ‘West-‘ of ‘Oost-Europa’, want die concepten ontstonden pas in de achttiende eeuw.

The Lion, the Rose and the Crescent Moon

On 31 July 1667, the Second Anglo-Dutch War was concluded with the signing of the Treaty of Breda. Two years of naval warfare resulted in a Dutch victory. In the Republic, celebrations included fireworks and festivals, and numerous poets eulogised their country’s achievement.

Salomon Savery, Allegory on the Ratification of the Peace of Breda (detail), 1667.

Yet the peace was not only celebrated within the Dutch Republic. In Gdańsk (or Danzig, if you will), I found two Latin poems relating to the Treaty of Breda. Why were the authors interested in this topic, what did they write about it, and what did they hope to achieve?

International Gdańsk
Occasional poetry was a common phenomenon in Early Modern Europe, and Gdańsk was no exception. Its poets produced countless compositions, for example applauding the Polish king’s victories, celebrating newly wedded couples, or honouring the deceased.

Still, one might wonder why poets from Gdańsk, a Baltic port situated in the Polish-Lithuanian Commonwealth, would care about the goings-on of a war fought between the Dutch and English. The answer lies in the fact that Gdańsk was a highly cosmopolitan city and a thriving hub of international trade, inhabited by Poles, Germans, Jews, Scandinavians, Dutchmen, Englishmen, Scotsmen and many others. The Polish Academy of Sciences Library in Gdańsk houses a wealth of occasional poetry discussing all sorts of European topics, such as the deaths of monarchs (for example those of Philip IV of Spain, Charles I or Gustav II Adolph), royal marriages (for example between William II of Orange and Mary Henrietta Stuart), or the many wars fought on the continent. Due to the particularly strong economic, cultural and diplomatic ties between the city and the Dutch Republic, a relatively high number of poems has a ‘Dutch flavour’. For example, I found Latin compositions in honour of the poetess Anna Maria van Schurman, the admirals Michiel de Ruyter and Jacob van Wassenaar Obdam, and the De Witt brothers. The two compositions relating to the Treaty of Breda thus fit into a far broader context of internationally oriented Gdańsk poetry.

“Eternal laurel wreaths”
The poems were written by two of the most prolific authors of the city: Joachim Pastorius (1611-1681) and Johannes Petrus Titius (1619-1689), both born Silesians who settled in Gdańsk and went on to have impressive scholarly and literary careers (both were professors at the city’s Gymnasium Academicum, for example). Pastorius’s poem is preserved in two versions: one printed as a pamphlet and one preserved in a large handwritten collection of Latin, German and Polish poetry. Titius’s poem I found in an edition of his poetical oeuvre, printed in Gdańsk in 1670. It was probably circulated as a pamphlet as well – the title says that it was written in September 1667 –, but I have not found any such copy.

Pastorius’s poem.

While the Dutch responses to the end of the war generally celebrate the newfound peace and applaud the Dutch regents or war heroes, Pastorius and Titius treat ‘Breda’ as an opportunity to start a new war: against the Turks. In the Polish-Lithuanian Commonwealth, which battled the Ottoman Empire on multiple occasions, the conflict with the country’s southern neighbour formed a popular theme among many poets. Furthermore, a new Polish-Ottoman struggle had in 1666 broken out over the Ukraine, making it a ‘hot topic’ once more. More importantly, however, 1667 saw the final stages of the Cretan War, fought between the Turks and Venetians since 1645, and also involving, for example, the Papal States and France. According to Pastorius and Titius, the peace between the Dutch and English meant that the Christian forces could unite against the common foe.

Pastorius’s short composition ends with the subtle suggestion that the ‘Lion’ (the Dutch) and the ‘Rose’ (the English) continue fighting somewhere (and someone) else:

               The beautiful Rose has felt the Lion, threatening with its claws,
               And the Lion has felt the Rose, sharp because of its thorns.
               When Peace intervened, it said: let the Lion lick his wounds,
               Let the Rose stop this immense red slaughter.
               Both sides have seen enough fighting; if Mars still pleases you,
               Crete will provide a battlefield, Crete will provide trophies.

Titius’s poem.

Titius’s poem is much longer, but much less subtle: according to him, the Ottoman “Crescent Moon” shuddered when receiving word of the Treaty of Breda, because its “Christian seat” thrived during Europe’s disunity. Peace between the English and the Dutch now means that the “Tirant”, who “gobbles up kingdoms” like “a barbarian thief”, must fear for his life. Titius appears to address the whole of Europe, trying to convince its leaders to reap eternal glory in the struggle against the Turks:

               That is where you must send your troops, your battle flags, your fleets!
               The people support these weapons, God himself supports them!
               These wars promise palm branches, and beautiful trophies!
               Through this effort, true virtue is procured!
               Here, a sacred victory binds eternal laurel wreaths!
               No head wears a nobler crown.

Sending a message
What did Pastorius and Titius hope to achieve by their poems? Did they really think that the Dutch and English would be swayed to fight the Turks? It is not unthinkable. In the handwritten version of Pastorius’s composition, a sentence is added, informing us that the poem was handed out during a festive banquet organised in Gdańsk on 28 September by the Dutch diplomat Philips Pels (1623-1682), in order to celebrate the Treaty of Breda. As the Republic’s official resident, Pels answered to the States-General. It is possible, therefore, that someone (Pastorius himself, perhaps, or some other prominent resident of the city) tried to influence the Dutch through the poem. Something similar is at work in Titius’s case: according to its title, the composition was dedicated to Nicolaas Heinsius (1620-1681), the famous Dutch poet and scholar. Both texts may thus have travelled to the Northern Netherlands. Whether they had an English audience, I do not know, but it seems evident that they were primarily intended for a Dutch readership – aside from the people of Gdańsk themselves. At the very least, the poems were meant to gain Dutch support against the heathen enemy, and to create a sense of Christian unity.

Pastorius’s poem (handwritten version).

Perhaps more important, however, is the broader context of occasional poetry I discussed earlier. Through their poems, Pastorius and Titius assured that they were part of the intellectual life of Gdańsk, the Polish-Lithuanian Commonwealth, and even Christian Europe as a whole. Indeed, we might say that they entered a poetical dialogue with other authors who supported the anti-Turkish cause. For example, Joost van den Vondel (1587-1679), the most prominent seventeenth-century poet of the Northern Netherlands, had in 1649 written a eulogy of a Venetian victory over the Turks, in which several Dutch vessels had also taken part (nota bene, Pastorius and Titius probably read Dutch). What is more, by tying into international events such as the Treaty of Breda, Pastorius and Titius strengthened their city’s and their country’s place on both the cultural and political stage of Europe.

To me personally, the poems are a testament to the rich and fascinating literary production of Gdańsk and Poland-Lithuania, so often forgotten by Western scholarship.

De dood van de stadhouder en de roem van de prins

Wybrand de Geest, Portret van Hendrik Casimir I, ca. 1632.

Op 12 juli 1640 overleed Hendrik Casimir I van Nassau-Dietz (1612-1640), de stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe.* Acht dagen daarvoor, op 4 juli, leidde hij in de Slag bij Hulst (in het huidige Zeeland) de aanval op de Spaanse vijand. De aanval mislukte, Hendrik Casimir raakte zwaargewond en ruim een week later overleed hij in fort Sint Anna, in de polder van Namen.

Verschillende interessante bronnen getuigen van deze gebeurtenis. Zo is er een hemd dat Hendrik Casimir vermoedelijk droeg tijdens de Slag, compleet met kogelgat en bloedvlek. Samen met enkele stukjes bot en de fatale kogel maakte het hemd deel uit van de tentoonstelling over de Tachtigjarige Oorlog, die tot begin dit jaar te zien was in het Rijksmuseum. De voorwerpen vormen een tastbaar overblijfsel aan de stadhouder en zijn dood.

Het hemd dat Hendrik Casimir vermoedelijk gedragen heeft tijdens de Slag bij Hulst.

Een ander voorbeeld is een gedicht van Jeremias de Decker (1609-1666), uitgegeven in 1667, waarin Hendrik Casimir wordt opgehemeld. Het lofdicht eindigt met het tragische, doch heldhaftige einde van de stadhouder:

Hoewel u d’eerste wol noch nau aen kin en koonen
                Eens uytbrack als ghy trad in ’t Friesche Staet-bestier;
Ghy wist u niettemin terstond een’ man te toonen,
                Een’ Held in raed en daed, een’ soon van Casimier.
O bloem van Christenrijck! o perle van Europe!
                O tweede schut en scherm van ’t Vrye Nederland!
Wat wierd met u al deugd en op uw’ deugd al hope
                Door een’ pistool-scheut (laes!) gevelt in ’t Vlaemsche sand!

Iemand die deze “pistool-scheut” van dichtbij meemaakte, was de Pools-Litouwse prins en protestant Bogusław Radziwiłł (1620-1669). Deze heethoofdige en avontuurlijke charmeur was op kerstavond 1637 aangekomen in de Republiek om ervaring op te doen in de Nederlandse oorlogsschool. Na een jaar in Groningen te hebben gestudeerd en een tocht te hebben gemaakt “langs alle Hollandse forten”, vocht hij op twintigjarige leeftijd eindelijk mee in zijn eerste veldslag. Aan de zijde van Hendrik Casimir trok hij bij Hulst op tegen de Spanjaarden.

Jeremias Falck (naar D. Schultz), Portret van Bogusław Radziwiłł, 1654.

Bogusławs autobiografie, die hij waarschijnlijk van plan was te publiceren, is overgeleverd in verschillende handgeschreven versies, in zowel het Latijn als het Pools. De auteur probeert zichzelf zo goed mogelijk voor te doen, onder meer door nadruk te leggen op de heldhaftigheid die hij liet zien op de Nederlandse slagvelden. Over zijn deelname aan de Slag bij Hulst schrijft hij in een van de versies het volgende:

“Ik trok linea recta naar het Nederlandse legerkamp en vond het in het dorp Maldegem, een mijl van de Nederlandse stad Sluis, waar we tegen het einde van juni probeerden om het kanaal tussen Brugge en Gent over te steken, maar dat wilde niet lukken. In de eerste dagen van juli trok kolonel Hotrive [een Fransman] naar een fort onder Hulst, genaamd Nassau. Drie dagen later wilde de legerleider Hendrik van Nassau, de stadhouder van Friesland, een ander fort aanvallen, Sint Anna genaamd. Maar nadat er zes stormaanvallen waren afgeslagen, waarbij hij zelf dapper had gevochten, werd hij naast mij met een pistool doodgeschoten. Hij verloor zo’n tachtig officieren en vijftienhonderd man infanterie.
                Dit was mijn eerste veldslag. Mijn paard werd van onder mij vandaan geschoten en de Spanjaarden namen mij gevangen. Maar het gevecht vond ’s nachts plaats en toen de mannen die mij gegrepen hadden ergens van schrokken – ik weet niet waarvan – renden ze weg. Mijn lijfknechten namen destijds de Spaanse grootmeester Lucascair [elders Salascair genoemd] gevangen.”

Of het allemaal echt zo gegaan is, is de vraag: zoals gezegd overleed Hendrik Casimir bijvoorbeeld pas acht dagen later, niet ter plekke. Misschien liet Bogusławs geheugen hem simpelweg in de steek (ook de plaats van handeling klopt immers niet: weliswaar stierf Hendrik Casimir in fort Sint Anna, maar dat is niet waar de strijd plaatsvond). Het is echter goed mogelijk dat hij geprobeerd heeft om zijn eerste veldslag extra spannend weer te geven door de Friese stadhouder te laten sneuvelen aan zijn zijde. Het heroïsche einde van de militaire carrière van Hendrik Casimir was als het ware het enerverende begin van die van Bogusław. Zodoende bevat de autobiografie van de prins niet alleen een boeiend ooggetuigenverslag van de Slag bij Hulst en het einde van Hendrik Casimir, maar laat de tekst ook zien hoe de Friese stadhouder en zijn dood gebruikt werden om indruk te maken op het Poolse leespubliek: als je immers gevochten hebt naast een gesneuvelde held, dan ben je er zelf haast ook een – zo zal Bogusław hebben gedacht.

 

* Voor de volledigheid dient vermeld te worden dat Hendrik Casimir volgens sommige bronnen pas een dag later overleed, op 13 juli.

Pharnaphela: Van Oldenbarnevelt door Poolse ogen

Vierhonderd jaar geleden, op 13 mei 1619, werd Johan van Oldenbarnevelt geëxecuteerd. Het was een politieke aardverschuiving, met verstrekkende gevolgen voor de toekomst van de Republiek. Maar ook voor de rest van Europa was de gebeurtenis van belang. Wat betekende het bijvoorbeeld voor het bestand tussen de Nederlanders en de Spanjaarden, waar Van Oldenbarnevelt zich zo voor had ingezet? Wat voor koers zou de Republiek varen, nu Maurits van Oranje in zijn eentje de touwtjes in handen had? En wat zouden de gevolgen zijn voor de remonstranten, met wie Van Oldenbarnevelt had gesympathiseerd?

Anoniem, De terechtstelling van Van Oldenbarnevelt (achttiende eeuw)

In het Pools-Litouwse Gemenebest, dat een van de belangrijkste handelspartners van de Verenigde Nederlanden was, maar dat politiek en religieus gezien meer aansloot bij de Spanjaarden, zal men de situatie met argusogen hebben gevolgd. In (handgeschreven) nieuwsberichten zal de Poolse adel hebben gelezen over de crisis in de Republiek – mogelijk speelde zelfs de eerste Nederlandse krant van Caspar van Hilten een rol in de Poolse nieuwsvoorziening. De vraag dringt zich op wat de Polen dachten over deze zaak en hoe hij ter sprake komt in ons bronmateriaal. Een buitenlands perspectief op de kwestie kan een interessante bijdrage leveren aan de manier waarop wij tegenwoordig kijken naar Van Oldenbarnevelt en zijn dood.

Helaas heb ik geen relevante bronnen uit het jaar 1619. Ze zullen er ongetwijfeld zijn – bijvoorbeeld in de vorm van de al genoemde nieuwsberichten, of als verslagen van Sejmvergaderingen – , ik heb er alleen niet actief naar gezocht. Toch ben ik Van Oldenbarnevelt twee keer per toeval tegengekomen. In beide gevallen gaat het bovendien om interessante bronnen, die ons veel kunnen vertellen over de manier waarop de Polen aankeken tegen Van Oldenbarnevelt, het conflict met Maurits en zelfs de Republiek en de Nederlanders als geheel.

De eerste bron is een Pools werk gedrukt in 1636 te Krakau, geschreven door de katholieke priester en historicus Szymon Starowolski (1588-ca. 1656). In zijn Stacye żołnierskie (Soldatengarnizoenen) gebruikt Starowolski het conflict tussen Maurits en Van Oldenbarnevelt om een punt te maken: soldatengarnizoenen in Poolse dorpen en steden vindt hij geen goed idee. In 1617 had Van Oldenbarnevelt de Staten van Holland de zogenaamde Scherpe Resolutie laten aannemen, waardoor Hollandse steden soldaten konden inhuren ter verdediging van de remonstranten. Deze stedelijke milities waren uiteindelijk de druppel voor Maurits, die zijn leger inzette en een staatsgreep pleegde.

Toch lijkt dit niet de reden waarom Starowolski ageerde tegen Poolse soldatengarnizoenen. Hij was niet zozeer bang voor de machtsspelletjes van Poolse bevelhebbers, als wel voor het gedrag van de Poolse soldaten. Het conflict tussen Maurits en Van Oldenbarnevelt gold in dit geval als positief voorbeeld, dat volgens Starowolski liet zien hoe voorbeeldig de Nederlandse soldaten omgingen met de bevolking, iets wat hij in Polen niet zo snel zag gebeuren. Het beeld dat hij al dan niet terecht schetst, sluit aan bij het internationale imago van de Nederlandse troepen als zeer gedisciplineerd en goed getraind: “Hetgeen we zelf hebben gezien toen we in Holland waren, toen Maurits, de Prins van Oranje en de Opperbevelhebber van de Staten, Pharnaphela, de raadpensionaris van de Staten, moest oppakken vanwege een zeker verraad dat hij hem had aangedaan”.

Omdat er niets bekend is over een bezoek door Starowolski aan de Republiek in de jaren 1618-1619, moest ik in eerste instantie even nadenken wie of wat hij bedoelde: “Pharnaphela”? Al snel drong het echter tot me door dat de naam een zwaar verbasterde vorm moet zijn van Van Oldenbarnevelt, waarbij alleen de laatste drie lettergrepen enigszins intact zijn gebleven. Misschien kon Starowolski zich de naam niet meer precies herinneren, of was dit de wijze waarop Van Oldenbarnevelts naam rond 1619 – via een lange weg van mondelinge en/of schriftelijke communicatie – in de Poolse nieuwsmedia terecht was gekomen en werd gecirculeerd. Hoe dan ook is het interessant om te zien dat in 1636, 17 jaar na dato, het conflict tussen Maurits en Van Oldenbarnevelt kon worden aangevoerd als argument in een Poolse, binnenlandse discussie, waarbij Starowolski de zaak niet voorstelt als een chaotische crisissituatie, maar als een goed georganiseerde, haast vredige en in feite gerechtvaardigde machtsovername.

De tweede tekst laat een heel andere kijk op de zaak zien. Het is een Latijnse brief van de Poolse filosoof, theoloog en schrijver Andrzej Wiszowaty (1608-1678). Wiszowaty was een aanhanger van het socinianisme en een van de leiders van de zogenaamde Poolse Broeders, een afsplitsing van de Poolse calvinisten. In de jaren 1660 verhuisde Wiszowaty naar Amsterdam. Hoewel de socinianen daar meer vrijheid kenden dan in het Pools-Litouwse Gemenebest, waren hun afwijkende ideeën ook in de Republiek niet bepaald welkom. Alleen bij de remonstranten konden ze op meer sympathie rekenen.

Claes Jansz. Visscher, De terechtstelling van Oldenbarnevelt (1619)

In een brief uit 1673, gericht aan een zekere Laurens Tromp, steekt Wiszowaty van wal over de slechte eigenschappen van de Nederlanders: ze hebben alleen oog voor geld en zijn alles behalve vroom. Daar komt nog eens bij dat ze een lange geschiedenis kennen van het ten onrechte veroordelen van goede burgers. Van Oldenbarnevelt is hiervan het eerste voorbeeld. Wiszowaty noemt hem “Barnefeldius, een tweede Palamedes”, waarmee hij blijk geeft kennis te hebben gehad van het beroemde stuk van Vondel (merk bovendien op dat ook Wiszowaty alleen de laatste drie lettergrepen van Van Oldenbarnevelts achternaam gebruikt). Vervolgens noemt hij Hugo Grotius, “die niet alleen in naam, maar ook door zijn daden en zijn faam groot was”. Het is uiteraard geen toeval dat Wiszowaty de vervolging noemt van twee aanhangers van de remonstranten. Tot slot haalt hij echter ook nog het tragische lot aan van de gebroeders De Witt, die het jaar daarvoor op brute wijze door een losgeslagen meute waren vermoord.

Zodoende zien we twee diametraal tegengestelde Poolse voorstellingen van Van Oldenbarnevelt en het conflict met Maurits: waar Starowolski de zaak bespreekt als een prettige herinnering en een leerzame ervaring, en hij Van Oldenbarnevelt voorstelt als “verrader”, keurt Wiszowaty de executie resoluut af. De twee bronnen geven dan ook twee totaal verschillende beelden van de Nederlanders en hun land als geheel: Starowolski gebruikt het conflict als voorbeeld van de Nederlandse discipline en ordelijkheid, terwijl Wiszowaty het lot van Van Oldenbarnevelt in een bredere context plaatst van Nederlandse onrechtvaardigheid.

Nijmegen bezoekt Wrocław

Op 4 en 5 april bracht een forse afvaardiging van de Afdeling Nederlandse Taal en Cultuur van de Radboud Universiteit een bezoek aan onze collega’s aan de Uniwersytet Wrocławski in Polen. De studie Nederlands trekt daar jaarlijks vele tientallen studenten: in totaal zijn het er zelfs 300!

V.l.n.r.: Stefan Kiedroń, Aukje van Hout, Adriaan Duiveman, Paul Hulsenboom, Tommie van Wanrooij, Marieke van Egeraat, Fons Meijer, Ivo Nieuwenhuis, Lotte Jensen, Hanneke van Asperen

Op de eerste dag gaf prof. dr. Lotte Jensen de studenten een lezing over de Nederlandse identiteit. Daarna volgde een expert meeting tussen de Nijmegenaren en onze Poolse collega’s: om de beurt vertelden we elkaar over lopend of afgerond onderzoek. Zelf vertelde ik over mijn onderzoek naar de zeventiende-eeuwse Nederlandse beeldvorming over Polen als de graanschuur van de Republiek. De volgende dag begon met een bezoek aan de Bijzondere Collecties van de universiteitsbibliotheek, waar dr. Joanna Skubisz ons meerdere oude Nederlandse drukken liet zien. We vervolgden de dag in de plaatselijke afdeling van het Muzeum Narodowe (Nationaal Museum), alwaar dr. Małgorzata Dowlaszewicz onze gids was. Tot slot kregen we een prachtige rondleiding door de historische stad, verzorgd door prof. dr. Stefan Kiedroń. Het bezoek was bovendien op touw gezet door dr. Jan Urbaniak.

Een blog door prof. dr. Lotte Jensen over dit bijzonder prettige en succesvolle bezoek is hier te vinden.

The Corn Shed of the World: Paper at the RSA

Poland-Lithuania represented by i.a. bags of grain and a woman with a cornucopia, on a Dutch frontispiece from 1734.

On the 18th of March, I presented a paper at the 65th Annual Meeting of the Renaissance Society of America, which took place in Toronto, Canada, from the 17th to the 19th of March. My paper was entitled ‘The Corn Shed of the World: The Evolution of a Seventeenth-Century Dutch Image of Poland-Lithuania’.  As stated in my abstract:

The Dutch Republic owed much of its wealth to the trade in Baltic grain, most of which came from the Polish-Lithuanian Commonwealth. The importance of this trade is clear from both economic and political developments. There is however also plenty of textual and visual evidence, which has not yet been taken into account. Using a variety of seventeenth-century sources, such as pamphlets, letters, travel accounts, poems and engravings, I will show how widespread the Dutch understanding of Poland-Lithuania’s pivotal role was, and how a Dutch image of Poland-Lithuania as a granary and fertile land of plenty developed over time. It will become clear that the Polish-Swedish wars of the 1620s and 1650s, as well as Dutch migration to Prussia, were crucial in this process. In addition, Joost van den Vondel and the Amsterdam agenda played a vital part in presenting Poland-Lithuania as “the corn shed of the world.”